Có ai đi xa mà không nhớ cái mùi khói bếp củi sớm mai, không thèm cái tiếng xèo xèo vui tai bên chái bếp nhỏ? Với tôi, nỗi nhớ ấy gói trọn trong chiếc bánh khọt Cần Thơ vàng ươm, nóng hổi.
Thứ bánh dân dã miệt vườn, vậy mà đi đâu cũng nhớ. Nhớ những buổi chiều mát rượi, cả nhà quây quần bên khuôn bánh nóng, vừa đổ vừa chuyện trò rôm rả. Chiếc bánh nhỏ xinh, giòn rụm vỏ ngoài, bên trong lại mềm thơm cốt dừa, ngọt vị tôm sông. Thiệt là, cái hương vị đơn sơ mà thấm sâu vào ký ức, để mỗi lần nhắc tới lại thấy thương, thấy thèm da diết.
Hồn cốt từ thau bột gạo
Để mần được chiếc bánh ngon, người Cần Thơ kỹ lắm nghen. Gạo phải là loại ngon, ngâm rồi xay ra thành thứ bột mịn như phấn. Cái bí quyết nằm ở chỗ pha bột. Má tôi hay dặn, phải cho đúng lượng nước cốt dừa vắt tay béo ngậy, thêm mấy quả trứng vịt cho bánh được giòn, rồi điểm chút bột nghệ để bánh có màu vàng óng như nắng chiều miền hạ. Thau bột quậy đều tay, để bột nghỉ cho thấm tháp, ấy mới là đúng điệu.
Thứ nhân dân dã mà đậm tình
Nhân bánh thì đơn giản mà tinh tế. Tôm tươi bắt dưới sông, lột vỏ rồi xào sơ với thịt bằm, nêm nếm chút tiêu cho thơm. Có nhà còn cho thêm đậu xanh hấp chín, bùi bùi béo béo, ăn vô là nhớ hoài. Mọi thứ cứ mộc mạc vậy đó, mà làm nên cái duyên cho món bánh quê.
- Bột bánh: Bột gạo, nước cốt dừa, trứng vịt, bột nghệ, hành lá.
- Nhân bánh:
Tiếng ‘xèo xèo’ vui tai từ chái bếp nhỏ, mùi khói bếp củi sớm mai… Đó là âm thanh của tuổi thơ, của những buổi chiều cả nhà quây quần bên khuôn bánh khọt Cần Thơ. Tôm tươi, thịt nạc xay, đậu xanh, hành tây.
- Nước chấm và rau ăn kèm: Nước mắm chua ngọt, cà rốt và củ cải trắng bào sợi, cùng các loại rau sống miệt vườn như cải xanh, xà lách, rau thơm.
Tiếng xèo xèo gọi mời ký ức
Nhưng mà, vui nhất là lúc đổ bánh. Cái khuôn đất nung nóng hổi trên bếp than hồng. Tay má thoăn thoắt thoa lớp mỡ hành xanh mướt, rồi múc từng muỗng bột đổ vào khuôn. Tiếng “xèo” một cái nghe thiệt đã tai. Thêm con tôm, chút nhân vào giữa, đậy nắp lại. Chỉ một loáng, mùi thơm của bột chín, của hành phi, của cốt dừa đã lan toả khắp gian bếp nhỏ.
Bánh lấy ra nóng hổi, vàng ươm, xếp lên chiếc đĩa có lót lá chuối xanh rờn. Ăn bánh khọt phải có dĩa rau sống đủ loại hái ngoài vườn. Và quan trọng nhất, không thể thiếu chén nước mắm chua ngọt pha khéo, có thêm mấy sợi cà rốt, củ cải trắng bào mỏng cho đẹp mắt.
Cắn một miếng bánh giòn rụm, cuốn cùng rau xanh, chấm ngập trong nước mắm… Ôi thôi, cái vị béo của mỡ hành, vị ngọt của tôm, vị dai của bột, vị thanh mát của rau sống hoà quyện vào nhau. Nó không chỉ là một món ăn, nó là cả một miền ký ức, là hương vị quê nhà mà dẫu có đi đâu về đâu, người ta cũng không thể nào quên.
Vậy đó nghen, chiếc bánh khọt Cần Thơ nhỏ xinh mà gói ghém cả một trời thương nhớ. Nó không chỉ là món ăn cho no bụng, mà còn là thức quà của ký ức, của những buổi chiều quê êm ả. Tiếng xèo xèo bên bếp lửa, mùi bột gạo quyện nước cốt dừa thơm nức, vị tôm ngọt lành… tất cả làm nên một bản hòa ca của miền sông nước. Mỗi lần thưởng thức, là một lần được trở về với chái bếp nhỏ, với vòng tay của má. Thử hỏi, có thức quà nào đậm tình, đậm vị hơn cái bánh quê này không chớ?
